Borstvoeding: Basis tips
Borstvoeding geven is een natuurlijk proces, maar het kan in het begin best even wennen zijn. Het komt heel weinig voor dat moeders geen melk hebben. De begeleiding na de bevalling kan voor veel nieuwe vragen en onzekerheden zorgen. Met deze basis tips hopen we je een duwtje in de rug te geven om vol vertrouwen te beginnen. Raadpleeg altijd een lactatiekundige of andere deskundige als je er niet uitkomt. Je bent altijd welkom bij ons voor eventuele vragen, lees lekker veel in en volg desnoods een borstvoedingscursus!

Hoe weet je of je baby goed drinkt?
Een goede start is essentieel voor een succesvolle borstvoedingsperiode. Let op de volgende signalen:
- Je baby hapt goed aan en heeft een wijde mond (gekrulde onderlip)
- Je hoort en ziet je baby slikken (oorlel beweegt mee tijdens slikken)
- Je voelt geen pijn tijdens het voeden (wel eventueel een trekkend gevoel in het begin)
- Je baby komt goed aan in gewicht
- Je baby heeft voldoende plasluiers (minimaal 6 per dag)
Tips voor een goede start
- Huid-op-huid contact: Leg je baby direct na de geboorte op je blote borst. Dit stimuleert de binding en de melkproductie. Ruik lekker de eerste uur aan het hoofdje. Dit zal ervoor zorgen dat de oxytocine aanmaak wordt gestimuleerd, wat ervoor zorgt dat de baarmoeder weer samentrekt + melkaanmaak. 2 vliegen in 1 klap!
- Het heeft geen nut om vooraf tijdens je zwangerschap van alles te slikken en eten, productie komt pas goed op gang als de placenta is geboren. Inleiden, heftige bevalling, medische interventies en medicatie kunnen helaas wel invloed hebben op de opgang komen van de melkproductie. Maar dit betekend niet dat het de einde vd tunnel is
- Begrip: na 24 uur zal je kleine pas echt 'actief' en ' aan' gaan. Ze zijn dan ook nogal misselijk, geef ze de tijd hierin. Je zult merken dat ze dan minder suffig zijn en meer jou willen. De eerste 24 uur zijn ze enorm moe. Grijp je kans! En neem aub je rust. Laat je niet misleiden door de adrenaline kick die in je lichaam giert. Je kleine heeft meer dan genoeg aan colostrum druppels, laat je niet gek maken dat je te horen krijgt dat er niks aanwezig is! Wel is het handig om vanaf de geboorte om de twee à drie uur minimaal aan te leggen, zodat het lichaam kan wennen aan het concept borstvoeding geven en zich op kan laden voor aanmaak van extra melk. Na dag 4 of 5 komt het pas echt op gang. Nogmaals, laat je niet gek maken dat je geen melk hebt! Ze vallen zowiezo eerste week wat af! Dit mag tot 10 procent uit het geboortegewicht, dit halen ze echt in!
- Voeden op verzoek: Geef je baby de borst wanneer hij/zij hongersignalen vertoont, zoals smakken onrustig bewegen of op de handjes zuigen. Je geeft echt niet te veel
- Laat na 48 uur de tongriempje checken, wees er tijdig bij qua begeleiding
- Prikkelende straal in je borst is in het begin wat intens, dit zal minder worden met de tijd.
- Goede houding: Zorg voor een comfortabele houding voor jou en je baby. Hang niet over je baby, maar leg de baby helemaal zijwaarts tegen jouw lichaam aan. Baby moet zowat als een boa sjaal tegen je buik gewikkeld zijn. Hoe minder jij erover heen hangt, hoe minder last jij zal krijgen aan je schouders en nek. Een osteopaat bezoeken na je bevalling is raadzaam voor zowel de baby als voor jou
- Hou alle producten dichtbij in een postpartum trolley/luiercaddy. Water, snacks, goed boek/tijdschrift, eventueel zilveren kapjes bij tepelkloven
- Na dag vijf kan alles op gang zijn gekomen, om de intensiteit van stuwing te voorkomen/verminderen (volle harde borsten) die zo zwaar kunnen aanvoelen, kan je het beste zo voeden: als je laatste voeding bij de linkerborst was, begin je bij de volgende voeding weer bij de linkerborst en daarna de rechterborst. Zo neem je druk af van de volle borst, maar wek je niet te veel op zodat de stuwing niet heftiger wordt maar stabiliseert.
- Afkolven: Als je gescheiden bent van je baby, kolf dan regelmatig om de melkproductie op gang te houden. Als je voedt met de fles, probeer de borsthouding na te doen door middel van therapeutisch voeden: https://www.youtube.com/watch?v=qlxX6StB8Eo zo voorkom je dat je baby de borst zal weigeren
- Borstvoeding en werk: Informeer je over je rechten en mogelijkheden om borstvoeding te geven of af te kolven op het werk.
- Naar gevoel na je toeschietreflex? Neem aub snel contact op met je verloskundige, dit kan een dysforische toeschietreflex zijn, lees hier meer: https://www.borstvoeding.nl/uitdagingen-bij-borstvoeding/dysforische-toeschietreflex/
- Zet een speen pas in als je melkproductie is gestabiliseerd en je de honger signalen kan herkennen
- Denk aan voedzame maaltijden die calorierijk zijn en met gezonde vetten
Welke producten kunnen ondersteunen?
- Panjiri (Ayurvedische Notenmelange) | 300 gr, vult de verbrande calorieën op een bewuste wijze aan en kan ondersteunend werken voor je melkproductie
- Zoogcompressen: Om eventuele lekkende melk op te vangen Eco Era wasbare zoogcompressen | 4 stuks
- Heilwol | 15-50-100 gr bij tepelkloven, NOOIT op open wondjes gebruiken. Dit kan erg plakken. Bij een open wondje, een klodder De Cruydhof Calendula Balsem 75% | 50 ml & 250 ml BIO Kokosolie | 100 ml
- Borstkolf: Handig om melk af te kolven en een voorraad aan te leggen (zo nodig)
- Bij veel zuigbehoefte, kies altijd een platte speen (medela new born of curaprox) dit zal ervoor zorgen dat de groei van het gebit niet verstoord zal worden. Je kan de speen verstandig inzetten
- Kijk wat jij fijn vindt, strakke topjes of voedingsbh's. H&M en bonprix hebben betaalbare die qua kwaliteit ook prima zijn. Hogere prijzen maar investering waard: carriwell, (stretch mee) koop ze later pas, want je borsten zullen echt telkens veranderen qua cupmaat
- Koolbladeren kneuzen bij stuwing (gekoeld bewaren in de koelkast), of Borst- & Perineum Kompressenset | 3- in 1 die je gekoeld op je borsten kan leggen of warm tijdens het kolven
- Tepelzalf: Verzacht en beschermt gevoelige of pijnlijke tepels (lanoline)
- Bij veel melk kan je het eventueel opvangen met de Haakaa Siliconen Borstkolf (Gen. 2) | 100 ml dit is ook fijn bij een borstontsteking met epsom salt
- Borstvoedingsthee: Kan de melkproductie stimuleren BIO Borstvoeding Thee Mix | 115 gr of Verloskundige Gul Borstvoedingsthee | 100 gr
Wanneer een deskundige raadplegen?
- Als je baby niet goed aanhapt.
- Als je pijn hebt tijdens het voeden.
- Als je baby niet goed aankomt in gewicht.
- Als je twijfelt over de hoeveelheid melk die je baby binnenkrijgt.
- Als je baby klakt
- Witte tong waarbij je aanslag niet weg kan scrubben met een monddoekje
- Vaak mondjes terug geeft (in bogen)
- Als je last hebt van een borstontsteking.
- Als je andere vragen of zorgen hebt over de borstvoeding.
Regeldagen/Clusterdagen
Er zullen avonden/dagen komen dat je baby de prikkels van de dag wilt verwerken. Op gegeven moment zal je dit herkennen aan een huiluurtje rond dezelfde periode tijd in de avond. Hou ze lekker dichtbij je en hou je verwachtingen laag, ze hebben jou hard nodig om hier doorheen te komen. Draag ze desnoods in een draagdoek (we hebben zakken en doeken) maar kan prima ook met een die je al thuis hebt.
Tijdens regel dagen beginnen ze opeens hard te huilen na een voeding en raken gefrustreerd aan de borst. Enorme onzekerheid voor de moeder, want het begint te lijken dat je weinig melk hebt. Een van de meest voorkomende momenten is dat moeders flesvoeding in huis halen en bij beginnen te voeden. Doe dit aub niet, elk flesvoeding momentje is een aanleg moment minder aan jouw lichaam. Dit betekent minder signaal aan de borst,wat weer betekent dat je lichaam minder melk begint aan te hebben. Je lichaam denkt dat je baby minder nodig heeft door dat er minder wordt aangelegd, aangezien het op vraag en aanbod werkt. De regeldagen zorgen juist voor extra signalen naar de hersenen. Een kleine sprong/ontwikkeling waarbij het lichaam op basis van de behoeften van de baby een ander soort hoeveelheid zal aanmaken. Het is vaak even hectisch, maar komt vaak goed! Je onzekerheid is zeker begrijpelijk, maar laat dat niet de macht hierin hebben. Let op je vocht en voeding tijdens deze momenten.
Is aanleggen niet mogelijk en bevind jij je in de regeldagen? Verdiep je in powerkolven om dit na te bootsen: https://moedermelknetwerk.nl/kolven-stap-voor-stap/clusterkolven-power-pumping.
Fabels/weetjes
- Tijdens je zwangerschap is het niet giftig om te voeden
- Je kan tijdens je borstvoedingsperiode later ongesteld worden, soms zelfs na 1.5 jr en soms weer snel. Per vrouw anders!
- Wat je eet kan zeker wel invloed hebben op je baby, doe rustig aan met zuivel in het begin
- Je kan niet teveel melk geven, borstvoeding werkt niet op schema's maar op verzoek
- Je kan na dat de baby op geboorte gewicht is mutsje weglaten en wandelen
- Pijn tijdens je borstvoedingsperiode is niet normaal
- Ze kunnen na een poos bijten, maar haal de vacuüm eraf met je pink in de kiezen en lach niet
- Je verbrandt 500 calorieën per dag door het geven van borstvoeding, de cravings zijn hierdoor erg intens
- Kolven is geen indicatie van de hoeveelheid melk!
- Je baby heeft tijdens warme dagen geen extra water nodig
- Borstvoeding geven met platte tepels is niet onmogelijk, lansinoh heeft fijne tools hiervoor, ook met kleine borsten is dit niet onmogelijk
- Van melk drinken krijg je geen extra melk
- Bij borstontseking: https://www.borstvoeding.nl/uitdagingen-bij-borstvoeding/borstontsteking-hoe-ga-je-er-mee-om/
- Libido is vaak veel minder dan eerst door de hormonen die aanwezig zijn tijdens het geven van borstvoeding, dit zal minder worden
- Herken de klanken wanneer ze honger/last hebben: https://www.youtube.com/watch?v=-9nK9KKlTXw
Extra tips
Hier zijn enkele nuttige links:
- La Leche League Nederland: https://www.lalecheleague.nl/
- Borstvoeding.nl: https://www.borstvoeding.nl/
- Borstvoeding cursus: https://teddyroorda.nl/kickstart-je-borstvoeding-2-2/
- Consumentenbond - Borstkolven: https://www.consumentenbond.nl/borstkolf/keuzehulp